ADDW jest już obowiązkowy w UE: co to oznacza dla monitorowania kierowcy
Od 7 lipca 2026 roku każdy nowy pojazd wprowadzany do obrotu w Unii Europejskiej musi mieć zaawansowany system ostrzegania o rozproszeniu uwagi kierowcy (ADDW). Obowiązek dotyczy samochodów osobowych, dostawczych, ciężarowych i autobusów, a w praktyce oznacza kamerowy system monitorowania kierowcy w każdym nowym pojeździe sprzedawanym w UE.
ADDW w skrócie
- Podstawa prawna: ogólne rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa (UE) 2019/2144, a wymagania techniczne określa rozporządzenie delegowane (UE) 2023/2590.
- Nowe typy pojazdów: obowiązkowo od 7 lipca 2024 roku.
- Wszystkie nowe pojazdy: obowiązkowo od 7 lipca 2026 roku.
- Objęte pojazdy: kategorie M i N: samochody osobowe, autobusy i autokary, samochody dostawcze i ciężarowe.
- Co uruchamia ostrzeżenie: zbyt długie utrzymywanie wzroku kierowcy w strefie poniżej widoku drogi, np. na desce rozdzielczej i konsoli środkowej, podczas jazdy.
- Prywatność: bez informacji biometrycznych, w tym rozpoznawania twarzy, a dane przetwarzane w obiegu zamkniętym.
ADDW i DDAW to dwa różne wymagania
ADDW to drugie wymaganie dotyczące monitorowania kierowcy w ogólnym rozporządzeniu w sprawie bezpieczeństwa. Pierwsze, system ostrzegania o senności i utracie koncentracji kierowcy (DDAW), stało się obowiązkowe dla nowych typów pojazdów w lipcu 2022 roku, a dla wszystkich nowych pojazdów w lipcu 2024 roku. DDAW dotyczy zmęczenia i może oceniać je pośrednio, na przykład na podstawie sposobu kierowania. ADDW dotyczy wzrokowego rozproszenia uwagi: musi wiedzieć, gdzie patrzy kierowca.
Kiedy ADDW musi ostrzec kierowcę
Rozporządzenie delegowane (UE) 2023/2590 dzieli pole widzenia kierowcy na trzy strefy:
- Strefa 1: obszary peryferyjne, takie jak dach i skrajne boki.
- Strefa 2: widok do przodu przez przednią szybę i szyby boczne.
- Strefa 3: obszar poniżej, w tym deska rozdzielcza, konsola środkowa i dźwignia zmiany biegów.
To spojrzenia w strefę 3 system musi sygnalizować ostrzeżeniem. Ostrzeżenie musi pojawić się:
- Przy prędkości 50 km/h lub wyższej: najpóźniej po 3,5 sekundy patrzenia w strefę 3.
- Przy prędkości 20 km/h lub wyższej: najpóźniej po 6 sekundach.
Ostrzeżenie jest wizualne, w połączeniu z ostrzeżeniem dźwiękowym lub dotykowym (albo oboma). Producenci mogą też ostrzegać o długich spojrzeniach w strefę 1.
Dlaczego kluczowe jest śledzenie wzroku
Próg 3,5 sekundy oznacza, że system musi mierzyć spojrzenie, a nie je szacować. Głowa i oczy nie zawsze poruszają się razem: kierowca może spojrzeć w dół na telefon lub ekran, prawie nie ruszając głową. Ostrzeganie o rozproszeniu uwagi wymaga więc jednoczesnego pomiaru kierunku spojrzenia i pozycji głowy, niezawodnego w warunkach, jakich rzadko doświadcza się w laboratorium:
- Światło: bezpośrednie słońce, jazda nocą i przejście między nimi przy wjeździe do tunelu.
- Okulary: okulary korekcyjne i przeciwsłoneczne przed oczami.
- Ruch: kierowcy nieustannie się obracają, pochylają i spoglądają w lusterka.
- Zasłonięcie: dłonie, kierownica i czapki częściowo zasłaniające twarz.
Prywatność jest częścią wymagań
Kamera skierowana na kierowcę rodzi oczywiste pytanie, a rozporządzenie częściowo na nie odpowiada. ADDW musi działać bez wykorzystywania informacji biometrycznych, w tym rozpoznawania twarzy, kogokolwiek w pojeździe. Musi działać w obiegu zamkniętym, rejestrując i przechowując wyłącznie dane niezbędne do funkcjonowania systemu.
GazeSense do monitorowania kierowcy
Eyeware to szwajcarski spin-off badawczy specjalizujący się w śledzeniu wzroku. Jego oprogramowanie GazeSense wprowadza śledzenie wzroku do systemów monitorowania kierowcy opartych na samochodowych czujnikach 3D time-of-flight (ToF):
- Odporność na oświetlenie od 0 do 120 klx.
- Śledzenie głowy za pomocą jednego czujnika.
- Monitorowanie osób w pojeździe: kierowcy i pasażera.
GazeSense to pakiet SDK do badań i prototypowania; nie jest homologowanym systemem ADDW.
Więcej na stronie GazeSense poświęconej monitorowaniu kierowcy oraz w artykule o śledzeniu wzroku klasy motoryzacyjnej z kamerami 3D ToF.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ADDW dotyczy samochodów, które już jeżdżą po drogach?
Nie. Dotyczy nowych pojazdów wprowadzanych do obrotu, rejestrowanych lub dopuszczanych do eksploatacji od 7 lipca 2026 roku, a w przypadku nowych typów pojazdów od 7 lipca 2024 roku.
Czy ADDW to to samo co DDAW?
Nie. DDAW ostrzega przed sennością i spadkiem koncentracji, a ADDW przed wzrokowym rozproszeniem uwagi na podstawie tego, gdzie patrzy kierowca.
Czy ADDW korzysta z rozpoznawania twarzy?
Nie. Rozporządzenie wymaga, aby system działał bez informacji biometrycznych, w tym rozpoznawania twarzy.
Które pojazdy muszą mieć ADDW?
Pojazdy kategorii M i N: samochody osobowe, autobusy i autokary, samochody dostawcze i ciężarowe.